Sieć komputerowa w domu jednorodzinnym – jak ją zaplanować?

Sieć komputerowa w domu jednorodzinnym – przewód czy Wi-Fi?

Wi-Fi wystarcza do telefonów i laptopów, ale sygnał słabnie na ścianach i stropach. W domu z piętrem, garażem i ogrodem jeden router w rogu parteru zwykle nie sięga wszędzie tak samo dobrze. Przewód daje stałe połączenie tam, gdzie urządzenie stoi w jednym miejscu: przy telewizorze, komputerze do pracy, konsoli, drukarce i kamerach.

Dlatego w domu łączy się oba sposoby. Urządzenia, które się nie przemieszczają, podłącza się przewodem, a Wi-Fi rozsyła kilka punktów dostępowych – każdy z własnym przewodem do szafy. Zasięg jest wtedy na każdym piętrze, a nie tylko przy routerze.

Przewód ma też przewagę w bezpieczeństwie. Według bazy wiedzy o cyberbezpieczeństwie na gov.pl sieć Wi-Fi jest „znacznie bardziej podatna na ataki z zewnątrz niż tradycyjny LAN”, czyli sieć przewodowa.

Kiedy zaplanować sieć w budowanym domu?

Najlepiej razem z instalacją elektryczną, przed tynkami. Przewody sieciowe biegną wtedy w ścianach i stropach, a puszki gniazd sieciowych montuje się w tym samym czasie co puszki gniazd elektrycznych. Przy telewizorze czy biurku gniazdo sieciowe stoi zwykle obok gniazd zasilania, więc oba rozmieszcza się na jednym planie.

Instalacje telekomunikacyjne są częścią projektu technicznego domu. Jeśli dom powstaje na podstawie pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, inwestor przed rozpoczęciem robót budowlanych musi zapewnić sporządzenie projektu technicznego (art. 42 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego). Według rozporządzenia w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego część opisowa tego projektu obejmuje rozwiązania instalacji, w tym telekomunikacyjnych (§ 23 pkt 7), a część rysunkowa – instalacje i urządzenia elektroenergetyczne i telekomunikacyjne (§ 24 pkt 4).

Sprawdź więc, co o sieci mówi Twój projekt. Jeśli chcesz w nim coś zmienić albo dodać gniazda, porozmawiaj z projektantem i kierownikiem budowy. Więcej o projekcie i o tym, kiedy na budowie pracuje elektryk – w artykule Instalacja elektryczna w nowym domu – o czym pamiętać. Zanim ściany zakryje tynk, zrób im zdjęcia – później łatwiej wiercić bez trafienia w przewód.

Ile gniazd sieciowych zaplanować i gdzie?

Liczba gniazd zależy od tego, jak korzystasz z domu. Przejdź po rzucie pokój po pokoju i zaznacz miejsca, w których urządzenie będzie stało na stałe:

• Salon. Przy telewizorze stoją często dekoder, konsola i głośnik, więc przydaje się tam więcej niż jedno gniazdo sieciowe.
• Pokój do pracy. Gniazdo przy biurku na komputer, a obok miejsce na drukarkę. Jeśli biurko może stanąć w dwóch miejscach, zaplanuj gniazda przy obu.
• Sypialnie i pokoje dzieci. Gniazdo w miejscu na telewizor albo biurko.
• Punkty dostępowe Wi-Fi. Co najmniej po jednym na każdym piętrze, a w dużym domu więcej – wysoko na ścianie albo na suficie, mniej więcej w środku części domu, którą mają obsłużyć.
• Garaż, taras i ogród. Jeśli chcesz mieć tam zasięg, przyda się przewód do punktu dostępowego w garażu albo na elewacji.
• Kamery i wideodomofon. Przewody od kamer na elewacji mogą biec do tej samej szafy co reszta sieci. Monitoring i wideodomofony montujemy jako osobne usługi.

Część kamer i punktów dostępowych można zasilać tym samym przewodem sieciowym, którym przesyłają dane (PoE). Zasilanie daje wtedy przełącznik z taką funkcją, a przy urządzeniu nie trzeba gniazda elektrycznego. Czy to zadziała, zależy od urządzeń – warto to wiedzieć, zanim rozmieścisz gniazda.

Lepiej zaplanować jedno gniazdo więcej, niż po latach kuć ścianę. Miejsca gniazd i szafy ustalamy z Tobą przed rozpoczęciem prac.

Szafa rack w domu – gdzie ją postawić?

Do szafy biegną przewody ze wszystkich gniazd i punktów dostępowych, więc od jej miejsca zależą trasy przewodów w całym domu. Dobre miejsce na szafę:

• jest suche i łatwo do niego dojść – na przykład pomieszczenie gospodarcze, garderoba albo miejsce pod schodami,
• ma gniazdo zasilania – zaplanuj je razem z instalacją elektryczną,
• leży niedaleko miejsca, w którym do domu wchodzi przewód od dostawcy internetu,
• nie jest szczelnie zamknięte, bo urządzenia w szafie oddają ciepło,
• leży bliżej środka domu niż jego krańca – przewody do najdalszych pokoi są wtedy krótsze.

Szafy bywają małe, wiszące na ścianie, i duże, stojące na podłodze. Wielkość dobiera się do liczby przewodów i urządzeń, z zapasem miejsca na to, co dojdzie później – na przykład rejestrator monitoringu.

Co jest w szafie teletechnicznej i jak łączą się przewody?

W domowej sieci każde gniazdo ma zwykle własny przewód, który biegnie do szafy. Taki uporządkowany układ przewodów, gniazd i szafy nazywa się okablowaniem strukturalnym. W szafie są zwykle:

• Panel krosowy – listwa z ponumerowanymi gniazdami. Z tyłu podłączone są do niej przewody z pomieszczeń.
• Przełącznik (switch) – łączy gniazda w jedną sieć. Z panelem krosowym łączą go krótkie przewody.
• Router albo modem od dostawcy internetu – łączy sieć w domu z internetem.
• Listwa zasilająca – gniazda do zasilania urządzeń w szafie.

Gdy gniazdo w pokoju i gniazdo w panelu krosowym mają ten sam numer, od razu wiadomo, który przewód prowadzi do którego pokoju. Telewizor czy komputer podłączasz wtedy do gniazda w ścianie jednym krótkim przewodem.

Szafa teletechniczna to co innego niż rozdzielnica. Rozdzielnica zasila i zabezpiecza obwody elektryczne, a w szafie zbiegają się przewody sieciowe. Zwykle to dwie osobne obudowy, choć mogą wisieć obok siebie. Na zdjęciu w nagłówku – dwie szafy sieciowe z panelami krosowymi i przełącznikami, z jednej z naszych realizacji.

Czy sieć przewodową da się zrobić w gotowym domu?

Da się. Przewody prowadzi się wtedy w bruzdach albo w listwach po ścianach, a trasę – na przykład przez strych albo piwnicę – ustala się w konkretnym domu. Najmniej dodatkowej pracy jest przy remoncie: przy wymianie instalacji elektrycznej przewody sieciowe można ułożyć razem z nowymi przewodami elektrycznymi. Gdy przewodu nie da się doprowadzić do każdego pokoju, warto doprowadzić go chociaż do punktu dostępowego na każdym piętrze.

Urzędu zwykle nie trzeba pytać o zgodę. Prawo budowlane zwalnia z pozwolenia na budowę i ze zgłoszenia instalowanie „wewnątrz i na zewnątrz użytkowanego budynku instalacji, z wyłączeniem instalacji gazowych” (art. 29 ust. 4 pkt 3 lit. d). Wyjątki dotyczą zabytków: roboty budowlane wykonywane „przy obiekcie budowlanym wpisanym do rejestru zabytków – wymagają decyzji o pozwoleniu na budowę” (art. 29 ust. 7 pkt 1), a na obszarze wpisanym do rejestru zabytków – zgłoszenia (pkt 2). Więcej o pracach w zamieszkanym domu – w artykule o wymianie instalacji elektrycznej w starym domu.

Jak zabezpieczyć sieć w domu?

Domowa sieć łączy komputery, telefony, telewizory, kamery i urządzenia inteligentnego domu. Instytut NASK przypomina: „Pierwszym punktem styku między atakującym a naszymi urządzeniami IoT jest router.” Z zaleceń NASK i bazy wiedzy o cyberbezpieczeństwie na gov.pl:

• Zmień domyślne hasła. Według gov.pl „Routery posiadają hasła domyślne, które często nie spełniają zasad silnych haseł.” Zmienić je można przy pierwszej konfiguracji albo później.
• Zmień nazwę sieci. Domyślna nazwa sieci Wi-Fi może zdradzać producenta routera, a nawet część hasła.
• Wyłącz WPS. Ta funkcja pozwala połączyć się z siecią bez hasła – kodem PIN albo przyciskiem na routerze.
• Ogranicz zasięg Wi-Fi. Jeśli router na to pozwala, ustaw go tak, żeby z sieci dało się korzystać w domu, a nie z ulicy.
• Załóż osobną sieć dla kamer i urządzeń inteligentnego domu. NASK: „Najlepszym rozwiązaniem, które nas chroni, jest stworzenie osobnej sieci na urządzenia IoT.” Włamanie do jednego urządzenia nie otwiera wtedy drogi do komputera z zapisanymi hasłami.
• Aktualizuj oprogramowanie. Sprawdź, czy router instaluje aktualizacje sam, a jeśli nie – zaglądaj na stronę producenta, według gov.pl na przykład raz w miesiącu.

Ustaw to przy pierwszej konfiguracji routera albo poproś o to osobę, która go konfiguruje. Więcej o urządzeniach sterowanych z telefonu – w artykule o instalacji pod inteligentny dom.

Kiedy wezwać elektryka

Zamów wycenę, gdy:

• budujesz dom i chcesz ułożyć przewody sieci przed tynkami, razem z instalacją elektryczną,
• planujesz remont albo wymianę instalacji i chcesz przy okazji doprowadzić przewody do gniazd sieciowych,
• Wi-Fi nie sięga na piętro, do garażu albo na taras i potrzebujesz przewodu do punktu dostępowego,
• chcesz mieć szafę teletechniczną, do której zbiegną się przewody z całego domu.

Sieć komputerową wykonujemy w domach i firmach w Pszczynie, Oświęcimiu, Tychach i okolicy: ustalamy z Tobą miejsca gniazd i szafy, prowadzimy przewody od szafy do gniazd, montujemy gniazda i szafę teletechniczną. W budowanym domu przewody sieci prowadzimy przed tynkami – także razem z instalacją elektryczną w nowym domu. Mamy uprawnienia elektryczne E i D, a za wykonane prace wystawiamy fakturę VAT. Wycena jest bezpłatna – zależy między innymi od liczby gniazd, długości przewodów i wielkości szafy. W formularzu bezpłatnej wyceny opisz dom i dołącz rzuty albo projekt, a w gotowym domu – zdjęcia pomieszczeń.