Wymiana instalacji w starym domu – kiedy jest potrzebna?

Po czym poznać, że stara instalacja nadaje się do wymiany?

Część sygnałów zauważysz sam:

• Bezpieczniki wyłączają się, gdy włączysz kilka urządzeń naraz.
• Brakuje gniazd – w pokojach i w kuchni pracują przedłużacze i rozgałęźniki.
• Gniazda albo łączniki nagrzewają się, ciemnieją albo czuć przy nich spaleniznę. Amerykańska Komisja Bezpieczeństwa Produktów Konsumenckich (CPSC) do oznak kłopotów z instalacją zalicza też migające światło i obwody, które przestały działać.
• Planujesz remont generalny albo kupujesz stary dom do odnowienia.

Stanu przewodów w ścianach nie widać. Pokażą go pomiary elektryczne: między innymi rezystancja izolacji – czy izolacja przewodów jest sprawna – i impedancja pętli zwarcia, czyli czy przy zwarciu zabezpieczenie wyłączy zasilanie dość szybko. Protokół z wynikami pomoże zdecydować, czy wystarczy naprawa, czy instalację trzeba wymienić.

Takie badanie to także obowiązek właściciela domu, również jednorodzinnego: budynek przechodzi kontrolę co najmniej raz na 5 lat, a obejmuje ona badanie instalacji elektrycznej (art. 62 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego). Więcej w artykule o przeglądzie instalacji elektrycznej co 5 lat.

Czy instalację aluminiową trzeba wymienić?

Prawo budowlane nie wspomina o przewodach aluminiowych. Kontrola co 5 lat obejmuje jednak badanie instalacji elektrycznej „w zakresie stanu sprawności połączeń, osprzętu, zabezpieczeń i środków ochrony od porażeń, oporności izolacji przewodów oraz uziemień instalacji i aparatów” (art. 62 ust. 1 pkt 2) – a połączenia to w instalacji aluminiowej miejsce, któremu trzeba się przyjrzeć najpierw.

Pożary w domach z przewodami aluminiowymi badała amerykańska CPSC. Według jej poradnika zagrożenie powstaje w połączeniach z przewodem aluminiowym – w gniazdach, łącznikach i puszkach. Z czasem rośnie w nich opór dla przepływu prądu, szkody narastają, a połączenie się nagrzewa, czasem niebezpiecznie. Co gorsza, takie połączenia rzadko dają łatwe do zauważenia sygnały ostrzegawcze. CPSC zaleca:

• Wymianę przewodów na miedziane – to według niej najlepsza metoda, bo usuwa główną przyczynę zagrożenia: sam przewód aluminiowy. Powstają nowe obwody z przewodów miedzianych, a stare przewody aluminiowe mogą zostać w ścianach.
• Bez wymiany przewodów – trwałą naprawę tylko specjalnymi złączami, przy każdym połączeniu z przewodem aluminiowym w domu. Krótkie odcinki przewodu miedzianego dołączone złączkami skręcanymi przeznaczonymi do łączenia aluminium z miedzią (AL/CU) CPSC uznaje najwyżej za naprawę doraźną – w jej badaniach wiele takich złączek mocno się przegrzewało.

Poradnik CPSC opisuje domy w Stanach Zjednoczonych i tamtejszy osprzęt. Czy przewody w Twoim domu są aluminiowe i w jakim stanie są ich połączenia, sprawdzi elektryk przy oględzinach i pomiarach – nie odkręcaj gniazd sam, bo grozi to porażeniem. Jeśli i tak planujesz remont z kuciem bruzd, to dobry moment na wymianę przewodów na miedziane.

Czy na wymianę instalacji w domu potrzebne jest pozwolenie?

Zwykle nie. Prawo budowlane zwalnia z pozwolenia na budowę i ze zgłoszenia instalowanie „wewnątrz i na zewnątrz użytkowanego budynku instalacji, z wyłączeniem instalacji gazowych” (art. 29 ust. 4 pkt 3 lit. d). Wymiana instalacji elektrycznej w domu, w którym mieszkasz, nie wymaga więc wizyty w urzędzie.

Wyjątkiem są zabytki. Roboty budowlane wykonywane „przy obiekcie budowlanym wpisanym do rejestru zabytków – wymagają decyzji o pozwoleniu na budowę” (art. 29 ust. 7 pkt 1), a na obszarze wpisanym do rejestru zabytków – zgłoszenia (pkt 2). Do wniosku albo zgłoszenia dołącza się pozwolenie wojewódzkiego konserwatora zabytków albo jego zaświadczenie o dokonaniu zgłoszenia, wobec którego nie wniósł sprzeciwu. Jeśli nie wiesz, czy Twój dom albo jego okolica są w rejestrze, sprawdź to, zanim umówisz termin prac.

Czy przy wymianie instalacji trzeba zwiększyć moc przyłączeniową?

Nie zawsze – to zależy od urządzeń, które chcesz podłączyć. Jeśli Twoim operatorem sieci jest TAURON Dystrybucja, jego strona wyjaśnia, że moc przyłączeniowa to „maksymalna wartość mocy jaką możesz pobierać z sieci”, a przy próbie pobrania większej mocy „zadziała zabezpieczenie główne – czyli tak zwany bezpiecznik”.

Zmiana mocy może być według operatora potrzebna na przykład przy zamianie kuchenki gazowej na elektryczną, przy przejściu na ogrzewanie elektryczne albo gdy często działa zabezpieczenie główne. Zwiększenie mocy przechodzi przez taki sam proces jak przyłączenie nowego obiektu: zaczyna się od wniosku o określenie warunków przyłączenia (wniosek WP), a po nim przychodzą warunki przyłączenia i umowa o przyłączenie. Instalację w domu trzeba wtedy dostosować do większej mocy, a zmiany w niej według operatora „mogą zrealizować tylko osoby, które mają odpowiednie uprawnienia potwierdzone świadectwem kwalifikacyjnym”.

Wymianę instalacji i wniosek do operatora warto więc planować razem. Urządzenia, które chcesz podłączyć – płytę grzewczą, piekarnik, ogrzewanie – podaj przy wycenie: od nich zależy liczba obwodów i zabezpieczenia w rozdzielnicy.

Jak przebiega wymiana instalacji w starym domu?

1. Stan obecny i bezpłatna wycena. Opisz dom i to, co chcesz zmienić. Dołącz zdjęcia rozdzielnicy, gniazd i łączników, a jeśli masz – protokół z ostatnich pomiarów.
2. Zakres i rozmieszczenie punktów. Ustalamy z Tobą, gdzie mają być gniazda, łączniki i lampy. To okazja, żeby dodać gniazda tam, gdzie dziś stoją przedłużacze.
3. Moc i rozdzielnica. Jeśli potrzebujesz większej mocy, wniosek do operatora sieci złóż wcześniej. Gdy w zakres wchodzi nowa rozdzielnica, montujemy ją i opisujemy obwody.
4. Bruzdy i nowe przewody. Nowe przewody prowadzimy w bruzdach w ścianach i suficie: pod sufitem wzdłuż ścian, a w pionie do puszek gniazd i łączników – jak na zdjęciu w nagłówku. Przy kuciu jest pył i gruz, więc pokoje opróżnij albo przykryj meble i podłogi.
5. Przerwa na prace wykończeniowe. Bruzdy zostają zaprawione, a ściany wyszpachlowane i pomalowane. Zanim to nastąpi, zrób zdjęcia ścian z przewodami – później łatwiej wiercić bez trafienia w przewód.
6. Osprzęt i oprawy. Gniazda, łączniki i oprawy montujemy na wykończonych ścianach.
7. Pomiary odbiorcze i protokół z wynikami.

Ile to potrwa w Twoim domu, zależy między innymi od liczby pomieszczeń i punktów i rodzaju ścian – zapytaj nas przy wycenie.

Co sprawdza się po wymianie instalacji?

Nową instalację sprawdza się według normy PN-HD 60364-6: „Sprawdzanie odbiorcze ma miejsce po wykonaniu nowej instalacji lub po zakończeniu uzupełnień lub zmian instalacji istniejących.” Składają się na nie oględziny i próby, a wyniki trafiają do protokołu. Po wymianie robimy pomiary odbiorcze – między innymi rezystancji izolacji, impedancji pętli zwarcia i wyłączników różnicowoprądowych, które odcinają prąd, gdy jego część ucieka poza obwód, na przykład przez ciało człowieka – i przekazujemy protokół z wynikami. Zachowaj go: przyda się przy kolejnej kontroli okresowej.

Mieszkasz w bloku? Tam do przepisów dochodzą zasady spółdzielni albo wspólnoty – opisujemy je w artykule o wymianie instalacji w bloku.

Kiedy wezwać elektryka

Zamów wycenę wymiany, gdy:

• kupujesz stary dom albo planujesz remont generalny – wymianę zaplanuj, zanim ściany zostaną wyszpachlowane i pomalowane,
• chcesz zamienić kuchenkę gazową na elektryczną albo przejść na ogrzewanie elektryczne,
• bezpieczniki wyłączają się, gdy włączysz kilka urządzeń naraz,
• brakuje gniazd, a w pokojach pracują przedłużacze.

Nie wiesz, w jakim stanie jest instalacja? Zacznij od pomiarów – protokół pokaże, czy wymiana jest potrzebna. Gdy gniazdo albo łącznik nagrzewa się, światło miga albo czuć spaleniznę, nie czekaj z tym do remontu – zgłoszenia awarii przyjmujemy od poniedziałku do piątku: usuwanie awarii.

Wymianę instalacji elektrycznej wykonujemy w starych domach i w mieszkaniach – w Pszczynie, Oświęcimiu, Tychach i okolicy. Mamy uprawnienia elektryczne E i D, za wykonane prace wystawiamy fakturę VAT, a na wykonaną w całości instalację dajemy 5 lat gwarancji. Wycena jest bezpłatna – zależy między innymi od powierzchni domu, liczby punktów, rodzaju ścian i tego, czy w zakres wchodzi nowa rozdzielnica. W formularzu bezpłatnej wyceny opisz dom i dołącz zdjęcia rozdzielnicy, gniazd i łączników.