Przegląd instalacji elektrycznej co 5 lat – kogo dotyczy i co obejmuje?

Co mówi przepis o kontroli co 5 lat?

Podstawą jest art. 62 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Właściciel lub zarządca poddaje obiekt budowlany w czasie użytkowania kontroli okresowej, „co najmniej raz na 5 lat, polegającej na sprawdzeniu stanu technicznego i przydatności do użytkowania obiektu budowlanego, estetyki obiektu budowlanego oraz jego otoczenia”. Ten sam przepis dodaje: „kontrolą tą powinno być objęte również badanie instalacji elektrycznej i piorunochronnej w zakresie stanu sprawności połączeń, osprzętu, zabezpieczeń i środków ochrony od porażeń, oporności izolacji przewodów oraz uziemień instalacji i aparatów”.

Z tego brzmienia wynikają trzy rzeczy:

• 5 lat to najdłuższy odstęp. Ustawa mówi „co najmniej raz na 5 lat”: kontrolę można zrobić częściej, ale między kolejnymi nie powinno minąć więcej niż 5 lat.
• Instalacja elektryczna należy do obiektu. Obiekt budowlany to według ustawy budynek, budowla albo obiekt małej architektury „wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem” (art. 3 pkt 1).
• Kontrola dotyczy całego obiektu. Obejmuje stan techniczny, przydatność do użytkowania, estetykę i otoczenie budynku, a badanie instalacji elektrycznej i piorunochronnej jest jej częścią.

Kogo dotyczy przegląd instalacji elektrycznej co 5 lat?

Obowiązek ma właściciel lub zarządca obiektu budowlanego (art. 62 ust. 1).

Dom jednorodzinny

Wyjątek z art. 62 ust. 2 zwalnia właścicieli i zarządców budynków mieszkalnych jednorodzinnych tylko z jednej kontroli: corocznej, z ust. 1 pkt 1 lit. a, czyli sprawdzenia elementów budynku, budowli i instalacji „narażonych na szkodliwe wpływy atmosferyczne i niszczące działania czynników występujących podczas użytkowania obiektu”. Kontroli co 5 lat ten wyjątek nie obejmuje – w domu jednorodzinnym badanie instalacji elektrycznej co 5 lat też obowiązuje.

Mieszkanie w bloku

Obiektem budowlanym jest wtedy cały budynek z instalacjami, a przepis mówi o jego właścicielu lub zarządcy. Zapytaj zarządcę budynku, kiedy była ostatnia kontrola i czy pomiary objęły instalację w Twoim mieszkaniu. Jeśli chcesz wiedzieć, w jakim stanie jest instalacja w samym mieszkaniu – na przykład przed remontem albo po zakupie – pomiary możesz zlecić sam.

Kto może przeprowadzić kontrolę instalacji elektrycznej?

Kontrole z art. 62 ust. 1 przeprowadzają osoby z uprawnieniami budowlanymi w odpowiedniej specjalności (art. 62 ust. 4). Kontrole stanu technicznego instalacji elektrycznych i piorunochronnych w ramach kontroli co 5 lat „mogą przeprowadzać osoby posiadające kwalifikacje wymagane przy wykonywaniu dozoru nad eksploatacją urządzeń, instalacji oraz sieci energetycznych i gazowych” (art. 62 ust. 5). Inna jest kontrola bezpiecznego użytkowania obiektu, której Prawo budowlane wymaga każdorazowo, gdy budynek uszkodziły na przykład wyładowania atmosferyczne, pożar albo powódź (art. 62 ust. 1 pkt 4 i art. 61 pkt 2). Wyjątek dla osób z kwalifikacjami dozoru z art. 62 ust. 5 jej nie obejmuje – wymienia tylko kontrole z ust. 1 pkt 1 lit. c i pkt 2.

Mamy uprawnienia elektryczne E i D – eksploatacja i dozór. Do protokołu dołącza się co do zasady kopie dokumentów potwierdzających uprawnienia albo kwalifikacje osoby, która przeprowadziła kontrolę (art. 62a ust. 4 i 4a) – z protokołu dowiesz się więc, kto kontrolę przeprowadził i na jakiej podstawie.

Co obejmuje przegląd elektryczny 5-letni?

Ustawa wymienia, co badanie instalacji ma objąć. Jak sprawdza się instalację niskiego napięcia, opisuje norma PN-HD 60364-6 – oględziny i próby wykonuje się według niej przy sprawdzaniu odbiorczym nowej instalacji i przy sprawdzaniu okresowym. Elementy z ustawy przekładają się na pomiary tak:

• Stan sprawności połączeń i osprzętu – oględziny rozdzielnicy, gniazd i łączników oraz pomiar ciągłości przewodów ochronnych: czy przewód ochronny bez przerwy łączy gniazda i urządzenia z rozdzielnicą.
• Zabezpieczenia – w oględzinach sprawdza się stan zabezpieczeń w rozdzielnicy.
• Środki ochrony od porażeń – pomiar impedancji pętli zwarcia, który pokazuje, czy przy zwarciu zabezpieczenie wyłączy zasilanie dość szybko, i badanie wyłączników różnicowoprądowych. Wyłącznik różnicowoprądowy odcina prąd, gdy jego część ucieka poza obwód, na przykład przez ciało człowieka; sprawdza się, przy jakim prądzie i po jakim czasie zadziała.
• Oporność izolacji przewodów – pomiar rezystancji izolacji: czy izolacja przewodów jest sprawna.
• Uziemienia instalacji i aparatów – pomiar rezystancji uziemienia, czyli połączenia instalacji z ziemią.

Jeśli budynek ma instalację piorunochronną, przepis obejmuje kontrolą również ją. Wyniki pomiarów trafiają do protokołu.

Co zawiera protokół z kontroli instalacji?

Protokół sporządza osoba, która przeprowadza kontrolę (art. 62a ust. 1). Według art. 62a ust. 2 zawiera co najmniej:

• datę kontroli,
• imię i nazwisko osoby, która ją przeprowadziła, numer jej uprawnień budowlanych ze specjalnością i jej podpis,
• imię i nazwisko albo nazwę właściciela lub zarządcy,
• określenie obiektu, które pozwala go zidentyfikować,
• zakres kontroli,
• ustalenia, w tym nieprawidłowości, jeśli zostały stwierdzone,
• zalecenia, jeśli stwierdzono nieprawidłowości,
• zakres niewykonanych zaleceń z protokołów z poprzednich kontroli,
• przy kontroli elementów narażonych na wpływy atmosferyczne – metody i środki ich użytkowania.

W zaleceniach wskazuje się, co trzeba zrobić, żeby usunąć nieprawidłowości, i w jakim terminie (art. 62a ust. 3).

Czy jest wzór protokołu?

Prawo budowlane nie zawiera wzoru protokołu z kontroli instalacji elektrycznej. Wzór, który określa Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, dotyczy protokołu z kontroli przewodów kominowych, sporządzanego w formie elektronicznej (art. 62a ust. 5 i 6). Protokół z badania instalacji elektrycznej ma za to zawierać co najmniej elementy z listy wyżej.

Co zrobić z protokołem po kontroli?

W budynku, dla którego prowadzi się książkę obiektu budowlanego, osoba przeprowadzająca kontrolę w ciągu 7 dni od jej zakończenia wpisuje ją do książki – elektronicznej w systemie c-KOB albo papierowej (art. 62b ust. 1). Protokoły z kontroli dołącza się do książki (art. 64 ust. 3).

Obowiązek prowadzenia książki obiektu budowlanego nie obejmuje budynków mieszkalnych jednorodzinnych (art. 60b ust. 2 pkt 1 lit. a). Jeśli książki nie ma, protokół zostaje u Ciebie. Zachowaj go: przy kolejnej kontroli sprawdza się wykonanie zaleceń z poprzedniej (art. 62 ust. 1a), a nowy protokół podaje zakres niewykonanych zaleceń.

Co grozi za brak kontroli?

Kto nie spełnia obowiązku kontroli z art. 62 ust. 1 pkt 1–4a – a więc także kontroli co 5 lat – albo obowiązku wpisu do książki obiektu z art. 62b, podlega karze grzywny (art. 93 pkt 8). W takich sprawach orzeka się według Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia (art. 94). Gdy organ nadzoru budowlanego stwierdzi nieodpowiedni stan techniczny obiektu, mogący spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska, nakazuje przeprowadzenie kontroli i może żądać ekspertyzy (art. 62 ust. 3).

Ważniejsze od kary jest to, czego bez pomiarów nie widać: uszkodzona izolacja przewodu w ścianie albo wyłącznik różnicowoprądowy, który nie zadziała, z zewnątrz wyglądają tak samo jak sprawne.

Jak przygotować się do kontroli?

• Znajdź protokół z poprzedniej kontroli i sprawdź, czy wykonano zalecenia.
• Zapisz zmiany w instalacji od tamtej pory: nowe obwody, wymienioną rozdzielnicę, dobudowane pomieszczenia.
• Zapewnij dostęp do rozdzielnicy i do wszystkich pomieszczeń z gniazdami i oprawami.

Kiedy wezwać elektryka

Zleć kontrolę instalacji elektrycznej, gdy:

• od ostatniej kontroli minęło 5 lat albo nie wiesz, kiedy była,
• protokół z poprzedniej kontroli zawiera zalecenia z terminem, a nieprawidłowości nie zostały jeszcze usunięte,
• kupujesz dom albo mieszkanie i nie masz protokołu z ostatniej kontroli,
• planujesz remont i chcesz wiedzieć, czy instalację trzeba wymienić.

Część elektryczną kontroli wykonujemy w Pszczynie, Oświęcimiu, Tychach i okolicy: oględziny, pomiary elektryczne i protokół z wynikami, a za wykonane prace wystawiamy fakturę VAT. Wycena jest bezpłatna – zależy między innymi od wielkości obiektu i liczby obwodów. W formularzu bezpłatnej wyceny opisz obiekt i dołącz zdjęcie rozdzielnicy. Gdy pomiary wykażą nieprawidłowości, wskazujemy je w protokole, a ich usunięcie wyceniamy osobno.